Opdringen

Ik las vandaag n stukje over hoe volgens iemand op LinkedIn, mensen jou “hun manier van rouwen opdringen”. Ik denk dan: mensen zijn vaak verlegen om de juiste woorden en zeggen wat er in hen opkomt. Wat in hun ogen past bij de situatie. Soms uit eigen ervaring, vaak uit onmacht. 
Voor iemand die in een lastige situatie zit, kan dat opdringerig overkomen. Het is niet zoals diegene het beleeft. Maar is het ook opdringerig bedoeld? Tijd voor een nieuwe beschouwende blog.

Het geldt voor rouw bij verlies van n dierbare. Voor rouw bij levend verlies. Voor iemand die in n burn-out allerlei goedbedoeld maar niet gewenst advies krijgt. Voor als je zonder werk zit. Of als je met pensioen bent. Ziek bent. Nou ja, noem het maar op. 

Ik heb het ook wel meegemaakt. Voor mij veranderde de hele wereld in mijn burn-out. Stond de wereld stil toen mijn vader overleed (ook alweer 24 jaar geleden…) En veranderde de wereld opnieuw toen ik besloot om vervroegd met pensioen te gaan. 
Op al die momenten heb ik ook wel gedacht: als je niets goeds weet te zeggen, zeg dan liever niets. Dat je er voor me bent, is genoeg. 
Ik kan me zo goed herinneren wat het gevoelsmatig met me deed als iemand iets zei wat totaal niet bij mij paste op dat moment. Hoe ik later pas kon zien dat het ging om onmacht in de situatie, waardoor een opmerking niet zo handig was. 
Maar vooral herinner ik me dus wat het met mijzelf deed. Bij mij gingen haren overeind. Ik werd er nog verdrietiger van. Of ik dacht dat ik iets niet goed deed. 

Dit valt volgens mij allemaal onder: het zijn niet zozeer de opmerkingen, maar meer wat jij er zelf mee doet, wat bepaalt hoe je het ervaart. 
Eerste reacties houd je niet tegen, die komen gewoon. En dat mag. Alleen, er later over doordenken en de ander veroordelen op wat er is gezegd, dat is uiteindelijk niet zo handig. 

Als iemand in mijn burn-out tegen mij zei: “maar er gebeurt zoveel moois in jouw leven, geniet daar dan van!” Dan was mijn eerste gedachte: “bull, ik kán helemaal niet meer genieten. Zou niet weten hoe dat moet!” 
Of: “kom nou één keer in de week koffie drinken op het werk, dat helpt je de drempel over!” Ik: ” no way! Ik wil nu echt geen mensen zien!” 
Achteraf weet ik dat het allemaal goed bedoeld was of deels volgens protocol (op werk) gedaan werd. Ja, het voelde voor mij op zo’n moment erg opdringerig. Maar was dat ook de intentie? Ik denk het niet… Ik denk wel dat ik best had mogen zeggen hoe het op mij overkwam, maar dat lukte toen niet.

Ik vind het bijzonder om te merken hoe je toch gevormd wordt door de mensen om je heen, door de maatschappij. Tenminste, als je dat toelaat. Dat laatste kan ik er ook pas sinds n paar jaar bij zeggen. Eerder gebeurde het gewoon. 
Nu ook: het voelt nog steeds n beetje alsof ik moet verantwoorden waarom ik voor dit vervroegde pensioen heb gekozen. Ik hoor mijzelf ook elke keer weer uitleggen wat ik dan allemaal ga doen, nu ik daar de tijd voor heb. En dat daar ook precies de reden ligt voor dat eerder stoppen met werken. 

Stoppen met werken? Hmm. Nou, in elk geval stoppen met werken voor n baas, n bedrijf, n school, in mijn geval. Ik werk nu voor mijzelf. Dat kan nog steeds bij n school zijn, maar dan als gastdocent.  En huishouden is ook een werkwoord…
Daar ga ik weer: alsof alleen werken voor n ander zou tellen. Dat, als ik schilder, schrijf of componeer, dat alleen serieus genomen kan worden als het voor n ander is. 

Toegegeven, als iemand mij vraagt om iets te maken, dan voelt dat als erkenning van mijn werk. Zeker. Maar is het dan niets, op het moment dat ik gewoon maak wat in mij opkomt, zonder daarbij n doel voor ogen te hebben? Hooguit het doel dat ik iets moois wil maken of mijn ei kwijt wil in een kunstwerk? 

Laatst zei ik hier thuis dat ik hard ergens aan had zitten werken en toen toe was aan wat rust met n boek erbij. Oh, joh, alleen die zin al! Eerst zeggen dat ik hard had gewerkt, om te verdedigen dat ik n boek zat te lezen. 
Ik kreeg overigens als reactie dat het toch heel normaal was dat ik n boek ging lezen? Dat het heel normaal was dat ik zelf mijn tijd indeelde? 
Dat was nou eens een goed bedoelde opmerking waar ik nog wat mee kon ook! 

Ik plaats deze keer een afbeelding van een schilderij wat nog niet af is. Een paar weken geleden schreef ik op Insta:
Ik had al n hele tijd n doek staan waar ik muziekpapier op had geplakt. Dat werd toch niet wat ik wilde, dus ik heb het er zoveel mogelijk afgehaald. Restjes vond ik niet erg. 
En toen. Een laagje titaanbuff erop, n soort beige. En weer laten staan. Dagen.
Totdat ik op een keer dacht: ik trek n medicijnkaart, n krachtdier. Dat werd slang. 
In eerste instantie wist ik niet wat ik ermee zou kunnen. Totdat ik eens rustig de beschrijving las. Daaruit haalde ik dat slang staat voor verandering. Denk aan het afschudden van oude huid en nieuw verder gaan. Ja, maar dat past wel! 
Misschien mag ik nu n schilderij maken wat staat voor de verandering in mijn leven. Want echt, pensioen klinkt zo simpel, maar voor mij is het n hele verandering. Ik mag blijkbaar die verandering nu omarmen. Verwerken in mijn kunst. 

Als ik nu naar het schilderij kijk, zie ik de slang vorm krijgen. Kruipend uit de oude situatie aan de linkerkant van het doek. Het is er mooi groen, want oud betekent niet dat het opeens niet goed meer zou zijn.
Ergens proberen stukjes van die oude ik nog terug te komen, het donkergroen komt af en toe nog rechts van de slang terecht. In eerste instantie stoorde ik mij daaraan: rechts was het nieuwe! Maar nu denk ik dat dat niet eens erg is. Je laat achter wat niet meer dient en wat nog bij je past, gaat gewoon met je mee. Bijna onderin is blijkbaar een druppel groen op het doek gevallen, tegen de slang aan, alsof die hem wil tegenhouden, maar zelfs die kan ik op deze manier uitleggen: onbedoeld laat ik me af en toe nog tegenhouden door oude overtuigingen. Ik ben blij dat het maar een kleine druppel is…

Afbeelding: 80×80 acryl op doek, work in progress. Eindresultaat volgt als het zover is.