Verwachten

Ken je dat? Dat je iemand een berichtje stuurt en maar gaat zitten wachten op een antwoord dat nooit komt? Je maakt je druk, omdat je zelf altijd van de snelle antwoorden bent. Je verwacht dat een ander dus ook vlot zal reageren.
Nou heb ik die valkuil een aantal jaar geleden inmiddels ontdekt en trap ik daar niet meer zo in. Tenminste, ik verwacht niet meer dat een ander net zo snel reageert als ik zelf. Sterker nog, ik stel mijn eigen reactie tegenwoordig vaak zelfs even uit. Dat heeft weer te maken met mijn invulling van de verwachting van de ander: ik dacht altijd dat die óók op een snel antwoord zat te wachten… Niet dus. Want als ik minuten, zelfs een paar uur later pas reageer, is dat ook gewoon goed.

Niet invullen dat een ander hetzelfde denkt als jij. Niet van een ander dezelfde (re)acties verwachten als die van jouzelf. Het is een les waar ik nog niet klaar mee ben, hoor.

Snel zien wat nodig is, of handig. Snel een situatie aanvoelen. En daar dan ook weer snel op reageren. Soms vooruit handelen, omdat je iets ziet aankomen. Je bent je als hoogsensitief persoon bewust van subtiele signalen in de omgeving en wordt beïnvloed door de stemmingen van anderen.

Voorbeeld: ik kwam vroeger heel vaak doodmoe thuis van (familie)feestjes. Ik hoorde en zag daar zóveel! Ik zag het als iemand verongelijkt zat te kijken, omdat diegene niet genoeg aandacht kreeg. Dacht dat ik daar dan wat aan moest doen. Ik voelde het als gesprekken discussies werden en fel konden oplaaien. Wilde dat dan het liefst sussen. Alsof men dat ook van mij zou verwachten, op zo’n moment…

Zien wat nodig is in huis of op het werk én zien dat niemand het oppakt, maakt vaak dat ik het ‘dan maar doe’. Zonder dat er om hulp gevraagd wordt. Want dat wordt toch van mij verwacht? (Oh ja?) Ik snijd daarmee mijzelf in de vingers, want andersom, als ik zelf hulp nodig heb, verwacht ik dan van de ander dat die hetzelfde doet. Dat gebeurt niet, tenzij ik erom vraag. Ik begin te leren dat ik dat ook niet kán verwachten, want iedereen is anders, maar het voelt niet altijd fijn.

Elaine Aron (grondlegger van het begrip HSP – High Sensitive Person) schrijft dat hoogsensitieve mensen meer last dan anderen hebben van het volgende: bekeken worden terwijl je met een taak bezig bent, maakt HSP’s vaak heel erg nerveus. Je bent dan zo bezig met wat die ander verwacht, dat je geen of weinig aandacht meer kunt geven aan wat je aan het doen bent.
Die ken ik ook maar al te goed! Pianospelen als er andere pianisten in het publiek zitten. Repeteren in aanwezigheid van andere musici. Om maar wat te noemen.
Toen ik nog het Studieorkest van de Koninklijke Amersfoortse dirigeerde, werd ik altijd erg zenuwachtig als er iemand bij zat te kijken. Dat konden muzikanten zijn van het harmonieorkest – wat zouden zij van mij verwachten en voldeed ik daar wel aan? Het meeste last had ik nog wel als er een collega dirigent op mijn vingers keek. Want ja, die zou vast hoge verwachtingen hebben! En daar kon ik toch niet aan tippen…
Vaak hoorde ik later van zo’n collega dat dat helemaal niet aan de orde was. Ik deed de dingen op mijn manier en dat was gewoon goed.

Het is niet voor niets, denk ik, dat hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit zo vaak samen voorkomen bij mensen. Als hoogbegaafde leg je je latjes hoog. Tel daar dan bij op wat je als HSP met de verwachtingen van anderen doet en je krijgt een soort error in je hoofd..  Ik snap mijzelf nu een stuk beter, sinds ik ervan afweet, maar of het ook over is? Ik denk het niet…

Tegenwoordig schilder, teken en schrijf ik veel. Ik durf het zelfs naar buiten te brengen. Toch blijft dat doodeng, op momenten.
Zet mij met mijn boek in een klas kinderen en ik heb nergens last van. De eerste keer dat ik in een boekwinkel ging voorlezen, was veel enger. Daar werkten mensen die er verstand van hadden! Gelukkig zaten er ook kinderen te luisteren en kon ik me daarop focussen. Uiteraard bleken de medewerkers van de boekwinkel gewoon heel geïnteresseerd en kan ik terugkijken op een erg fijne ervaring.

Als ik schilder of teken, doe ik dat het liefst boven, op mijn eigen kamer, met een muziekje aan en niemand erbij. En nu ik erover nadenk, kan ik zelfs als ik voor mijn kleindochters een kleurplaat teken, soms de kriebels voelen: maak ik het wel zoals zij van mij verwachten? Gelukkig kan ik me daar steeds beter overheen zetten: de dametjes vinden het al fantastisch dat oma voor hen tekent!
Kom alleen niet op mijn vingers kijken als ik aan een schilderij werk… dat haalt mij onmiddellijk uit mijn concentratie, omdat mijn hoofd direct schakelt naar wat de ander aan verwachtingen heeft. Wat de ander ervan vindt. Ik heb wel eens heel optimistisch een groot doek in de tuin neergezet: zo, nu ging ik wel even iets moois maken. Ja, op het moment dat er verder niemand in de buurt was, haha… Als een schilderij af is en ik heb er een goed gevoel over, dan maakt me dat niet meer zoveel uit. Dan is het wat het is.

Nu ik bezig ben met het regelen van mijn vervroegd pensioen, heb ik daar zelf ook wel verwachtingen bij. Dat ik dan dágen achtereen kan werken aan.. ja, zeg het maar, een boek, een schilderij… Ik weet uit vakantie-ervaring dat dat niet zo werkt… Want dan denk ik het ook vaak: nú heb ik de tijd, dus nú komt het! Nou, vaak niet, dus… want zoiets dwing je niet af.
Het mooie wat ik straks wel durf te verwachten is, dat op het moment dát de inspiratie komt, ik die kan toelaten, zonder onderbroken te worden door werkverplichtingen. Heerlijk.

Afbeelding: het doek van 90 x 120 cm waarop ik toen in de tuin mijn fantasie had losgelaten. Het staat wel in de webwinkel, maar heeft nog geen titel. Suggesties? Geef maar door!

Mocht je overigens op een eenvoudige manier wat schilderwerk van mij aan de muur willen hebben, bestel dan mijn kunstkalender 2026. Elke maand een afbeelding van een schilderij; met titel, zodat je het eventueel kunt opzoeken in mijn webshop.